// Zanim ułamiesz gwintownik
Wiertło pod gwint
Średnicę wiertła pod gwint metryczny liczy się regułą wiertło = średnica − skok — dla M8×1,25 daje to 6,75 mm, czyli w praktyce wiertło 6,8 mm. Reguła odpowiada 77% zwoju gwintu; dokładny wzór to (D − wiertło) / (1,29904 · P) · 100. W stali nierdzewnej schodzi się do 70% zwoju, żeby nie ułamać gwintownika.
gwint M8 · stal zwykła, żeliwo
6,8 mm
da 74% zwoju · dokładnie wyliczone 6,75 mm
// jeśli nie masz akurat tego wiertła
- 6,7 mm80% zwoju — mocniejszy gwint, ciężej gwintować
- 6,9 mm68% zwoju — lżej gwintować, słabszy gwint
Publikowane tablice bywają w tym niespójne — przy remisie raz zaokrąglają w górę, raz w dół. Trzymamy jedną regułę: większe wiertło, bo odciąża gwintownik.
Skąd ta liczba
- Procent zwoju liczy się ze wzoru (D − wiertło) / (1,29904 · P) · 100.
- Dla M8 przy celu 77% wychodzi 6,75 mm, a najbliższe kupne wiertło to 6,8 mm.
- Pełny zwój (100%) wymagałby otworu 6,38 mm — nikt tak nie robi, bo gwintownik ma wtedy ponad dwa razy więcej pracy, a gwint zyskuje kilka procent wytrzymałości.
- Stąd warsztatowa reguła „średnica minus skok": dla gwintu zwykłego to dokładnie 77% zwoju.
Link zawiera wybrany gwint — możesz go wkleić w odpowiedzi na forum.
// żeby nie ułamać gwintownika
- —Wartości dotyczą gwintu wykonywanego gwintownikiem skrawającym w otworze wierconym. Gwintowniki bezwiórowe (wygniatające) wymagają WIĘKSZEGO otworu — materiał jest przy nich wypychany, nie wycinany, i tablica dla skrawających je łamie.
- —Otwór ma być wywiercony na głębokość większą niż długość gwintu. W otworze nieprzelotowym gwintownik musi mieć gdzie zebrać wióry, inaczej zakleszcza się na dnie — to najczęstsza przyczyna ułamania.
- —Gwintować ze smarem: w stali olej do gwintowania lub obróbczy, w aluminium nafta albo denaturat. Na sucho gwintownik zakleja się wiórem i zrywa gwint.
- —Co pół obrotu cofnij gwintownik o ćwierć, żeby złamać wiór. To nie jest przesąd warsztatowy — długi wiór owija się wokół narzędzia i zakleszcza je w otworze.
Częste pytania
Jakie wiertło pod gwint M8?
6,8 mm dla gwintu zwykłego M8×1,25 w stali. Wynika to z reguły „średnica minus skok”: 8 − 1,25 = 6,75 mm, zaokrąglone do wiertła, które da się kupić. W stali nierdzewnej lepiej wziąć 6,9 mm, żeby odciążyć gwintownik.
Dlaczego nie wierci się otworu na pełny zwój?
Bo gwint na 100% zwoju jest silniejszy tylko o kilka procent, a gwintownik ma ponad dwa razy więcej pracy. Standardem jest 70–77%. Nikt w warsztacie nie robi pełnego zwoju.
Dlaczego łamie mi się gwintownik?
Najczęściej z trzech powodów: otwór był za mały, w otworze nieprzelotowym zabrakło miejsca na wióry, albo gwintowano na sucho. Przy nierdzewnej dochodzi czwarty — ten materiał umacnia się pod narzędziem, więc trzeba zejść do 70% zwoju.
Czy gwintownik wygniatający potrzebuje tego samego otworu?
Nie — potrzebuje WIĘKSZEGO. Gwintownik bezwiórowy nie wycina materiału, tylko go wypycha, więc otwór liczony dla skrawającego po prostu go łamie. Ten kalkulator liczy dla gwintowników skrawających.
Jaki otwór pod gwint drobnozwojny?
Większy niż pod zwykły, bo drobnozwojny ma mniejszy skok, a więc płytszy zarys. Dla M12×1,5 to 10,5 mm, podczas gdy dla zwykłego M12×1,75 wychodzi 10,2–10,3 mm.
// inne nasze narzędzia
- Moment dokręcania śrub — klasy 8.8, 10.9, 12.9
- Kalkulator hydrauliki siłowej — siła, czas wysuwu, moc pompy
- Kalkulator instalacji LED — przekrój przewodu, bezpiecznik
- Jaki to gwint? — rozpoznanie po wymiarze z suwmiarki
- Szukaj po wymiarze — łożysko, simmering, pierścień
- Sprawdź numer katalogowy — numer wybity na części